Suriye’de Beşar Esad‘ın ailesi birlikte Rusya‘ya kaçmasının akabinde Türkiye‘nin de terör örgütü olarak kabul ettiği HTŞ ile muhalifler idaresi aldı.
Suriye’de yeni bir devir başlamışken sembolik kıymete sahip Emevi Camii tekrardan gündeme geldi. Emevi Camii hakkında tartışmalar sürerken Gazeteci Sedat Kaya, tarihi ibadethanenin geçmişi ve üzerindeki polemikler hakkında dikkat çeken bir yazı kaleme aldı. Kaya, şunları tabir etti.
“Şam, binlerce yıllık tarih boyunca farklı inançlara konut sahipliği yapmış bir kent. Güneş, kentte yükseldiğinde, altın kubbesinden ışık saçan Emevi Camii’nin yerinde bir vakitler rablerin, peygamberlerin ve hükümdarların ayak izlerini taşıyan kutsal bir yer vardı. İşte bu yerin öyküsü, bir tapınakla başladı.
Aramiler bu toprakların birinci sakinleriydi. İlahları Hadad’a adadıkları görkemli bir tapınak inşa ettiler. Kölelere yaptırdılar. Her sabah güneş, tapınağın taş sütunlarına vurur, halk dualarla rablerinden rahmet ve yağmur dilerdi. Kent büyüdü, uygarlıklar değişti ve tapınağın sessiz taşları Roma lejyonlarının ayak seslerini duymaya başladı.
Roma İmparatorluğu, Hadad’ın ismini unutturup onun yerine Jüpiter’i yerleştirdi. Tekrar kölelerce. Tapınak artık Jüpiter’e adanmıştı. Mermer sütunları gökyüzüne yükseliyor, Şam’ın dört bir yanından gelen beşerler burada ibadet ediyordu. Ancak vakit, her şey üzere tapınağı da değiştirdi.
Roma, Hristiyanlığa kapılarını açtığında, bu kutsal yer, Aziz Yahya ismine bir kiliseye dönüştürüldü. Tekrar kölelerce.
Efsaneye nazaran, Hristiyanlar, Vaftizci Yahya’nın kutsal başını bu kilisede koruma etmeye başladılar. Yahya, hem Museviler hem Hristiyanlar için kutsal bir figürdü. Onun ismini taşıyan kilise, sırf ibadet yeri değil, birebir vakitte barış ve kutsiyetin sembolü üzereydi.
Yıllar geçti, çağlar bitti, vakit döndü ve Şam, Emevilerin idaresine girdi. İslamiyet, bu topraklarda kök salarken, Müslümanlar için büyük bir ibadet yeri inşa etme isteği belirdi. Halife I. Velid, Şam’a geldiğinde Aziz Yahya Kilisesi’ni gördü. Bu kutsal yer, farklı dinlerin buluşma noktasıydı ve Halife, burada İslam’ın görkemini yansıtan bir cami inşa etmeye karar verdi.
Ancak bu karar kolay alınmadı. Şam halkının bir kısmı Hristiyandı ve kilisenin yıkılmasına itiraz ettiler. Bunun üzerine Halife, halkın temsilcilerini çağırdı. Onlara bir teklifte bulundu: Kiliseyi altınla tartarak karşılığını verecek ve inşaat sırasında Hristiyan emekçileri de istihdam edecekti. Uzlaşma sağlandı ve imal başladı.
Caminin inşası sırasında, Bizans ustaları altın mozaikler işledi. Duvarlara cennetin bahçeleri tasvir edildi; akan ırmaklar, yeşil ağaçlar ve sonsuz huzur… Caminin kubbesi, gökyüzünü andıracak halde mavi ve altın renklerle kaplandı. İnşaat yıllarca sürdü, lakin sonunda cami, yalnızca Müslümanlar için değil, tüm Şam halkı için bir gurur kaynağı oldu.
Caminin en kutsal köşesine, Vaftizci Yahya’nın türbesi yerleştirildi. Bu türbe, caminin manevi kalbi oldu. Müslümanlar onu bir peygamber olarak hürmetle anar, Hristiyanlar ise bir aziz olarak ziyaret ederdi. Cami, iki inancı da birleştiren bir bağ haline geldi.
Yüzyıllar boyunca cami, zelzeleler, yangınlar ve savaşlarla sınandı. Timur’un orduları Şam’ı yerle bir ettiğinde, cami ağır yara aldı. 19. yüzyıldaki büyük bir yangında mozaikler kül oldu, fakat cami her seferinde tekrar doğdu. Emevi Camii, her tekrar doğuşunda daha güçlü, daha görkemli bir hale geldi.
Bugün, Emevi Camii’nin beyaz minaresine bakanlar, farklı bir efsaneyi hatırlar. İslam geleneğine nazaran, kıyamet günü Hz. İsa, işte bu minareden yeryüzüne inecektir. Bu yüzden cami, yalnızca geçmişin değil, geleceğin de bir sembolü olarak ayakta duruyor.
Emevi Camii, taşlarına dokunan her uygarlığın izlerini taşıyor. Duvarları, inançların, barışın ve umudun öyküsünü anlatıyor. Şam’ın kalbinde bir ışık üzere parlıyor ve tarihteki sayfaları ziyaretçilerine şu sözleri hatırlatıyor.
“Burada her inancın bir yeri vardır, zira bu yer, insanlığın ortak mirasıdır.”
Ama ne yazık ki, iktidarı her ele geçiren bu tarihi mirası yok sayıp farklı inançlara bu kutsal yeri kapatıyor.
Ve insanlığın bu ortak mirasına ihanet ediliyor.”